TIME: Quỹ đạo bay bất thường của Trường Chinh 5B và thái độ "thờ ơ" của Trung Quốc trong vụ lõi tên lửa 20 tấn rơi

Tên lửa Trường Chinh 5B của Trung Quốc đang cho thấy, con người có thể phải trả một cái giá nguy hiểm cho hành trình khám phá không gian đi ngược các quy tắc an toàn cộng đồng.

Nếu bạn không may mảy lo lắng về việc lõi tên lửa Long March 5B (Trường Chinh 5B) của Trung Quốc đang bay loạn xạ mất kiểm soát ở quỹ đạo và sắp rơi xuống Trái Đất thì có lẽ bạn chưa hiểu đúng tầm nghiêm trọng của vấn đề - Tạp chí TIME (Mỹ) bình luận.

Mảnh rác vũ trụ khổng lồ (tầng lõi của tên lửa Trường Chinh 5B) có chiều dài hơn 30 mét, đường kính 5 mét và nặng 20 tấn. Hiện, nó đang di chuyển theo một đường elip quanh Trái Đất ở độ cao tối đa là 370 km và tối thiểu là 170 km so với mực nước biển, và quỹ đạo đó đang phân rã nhanh. Radar của Bộ Tư lệnh Không gian Mỹ đang tích cực theo dõi lõi tên lửa này và đặt tên cho nó là 2021-035B.

Với tốc độ hiện tại khoảng hơn 7km/giờ, 2021-035B sẽ rơi trở lại bầu khí quyển vào khoảng ngày 8 - 9/5. Dự báo sơ bộ cho biết, các mảnh vỡ của 2021-035B sẽ phân tán ở Thái Bình Dương, hoặc Đại Tây Dương, châu Âu, châu Phi, Nga, Bắc Kinh (Trung Quốc) hay thậm chí là một nơi nào đó ở trung tâm thành phố Manhattan (Mỹ).

Vấn đề nằm ở chỗ, chúng ta chỉ biết rõ 2 điều: Một là, 2021-035B chắn chắn sẽ rơi xuống; Hai là, Trung Quốc chẳng có lý do gì phải giải thích sự việc này cho thế giới cả.

"Trung Quốc là một nước đi xa hơn các quốc gia khác những 30 năm trong cách sử dụng các bộ phận tên lửa. Nước này chỉ đơn giản hiểu rằng, Trái Đất quá lớn để các phần còn lại có rơi xuống cũng không ảnh hưởng đến ai. Mục tiêu họ nhắm đến xa hơn thế nhiều!" - TIME trích lời của nhà thiên văn Jonathan McDowell thuộc Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard-Smithsonian (Mỹ) cho hay.

Sứ mệnh trong lần phóng này 29/4/2021 của tên lửa vũ trụ Trường Chinh 5B nặng 849 tấn đó là mang theo mô-đun cốt lõi có tên Thiên Hà nặng 22 tấn lên quỹ đạo để bắt đầu quá trình lắp ghép và xây dựng Trạm vũ trụ Thiên Cung nặng 100 tấn của riêng nước này. Vụ phóng Thiên Hà là nhiệm vụ đầu tiên trong số 11 nhiệm vụ cần thiết để hoàn thành trạm. Dự kiến, cuối năm 2022, Thiên Cung sẽ hoàn thành, do đó Trung Quốc sẽ còn phải phóng vài lần tên lửa để mang các mô-đun còn lại lên lắp ghép, Reuters thông tin.

Để lý giải vì sao Trung Quốc "thờ ơ" và chẳng nhọc công giải thích về sự cố lõi tên lửa rơi, TIME phân tích:

Khi các quốc gia dùng tên lửa đẩy nhiều tầng phóng một vật thể lên quỹ đạo, các tầng của tên lửa sẽ được thiết kế để bay quanh Trái Đất theo hình parabol dưới quỹ đạo. Điều đó có nghĩa là khi hoàn thành công việc của mình, các tầng tên lửa sẽ ngay lập tức rơi trở lại Trái Đất theo cách có thể dự đoán được và ở một khu vực không có dân cư. Trong quá trình rơi, tầng đầu sẽ ma sát với bầu khí quyển và cháy gần hết hoặc hết.

[Trong trường hợp tên lửa được phóng từ Mũi Canaveral, "bãi thải" là Đại Tây Dương gần đó. Trong trường hợp của Trung Quốc, nước phóng tên lửa từ Trung tâm Phóng Văn Xương thì Thái Bình Dương thường là "bãi thải"].

NHƯNG TRƯỜNG CHINH 5B KHÔNG BAY THEO CÁCH ĐÓ!

Thay vào đó, tầng lõi của tên lửa Trường Chinh 5B đã quay theo quỹ đạo cùng với mô-đun Thiên Hà. Thiên Hà có hệ thống hướng dẫn riêng để giữ nó ở quỹ đạo cao và ổn định. Nhưng tầng lõi của Trường Chinh 5B đã đã bị bỏ lại trong một quỹ đạo không ổn định, mất kiểm soát và sắp rơi xuống Trái Đất.

McDowell nói: "Việc Trung Quốc để tầng lõi đi vào quỹ đạo phản ánh sự thiếu quan tâm của họ. Họ thực sự phải hòa nhập với thế kỷ 21 bằng việc thực hiện các tiêu chuẩn an toàn đã định".

TIME cho hay, việc cố gắng đoán chính xác vị trí và thời điểm lõi tên lửa tái nhập (rơi trở lại Trái Đất một cách không kiểm soát) không phải là việc đơn giản, mặc dù quân đội Mỹ đang cố gắng hết sức. 

Độ nghiêng quỹ đạo của lõi tên lửa — tức góc của nó so với đường xích đạo — là 41,5º, mang nó đến tận phía bắc Chicago (Mỹ), Rome (Ý) và Bắc Kinh và xa về phía nam tới New Zealand và Tasmania. Nguồn: Aerospace Corp.

- Thời gian tái nhập của lõi tên lửa này sẽ được quyết định một phần bởi bầu khí quyển của Trái Đất, có thể phồng lên hoặc co lại một chút tùy thuộc vào sự dao động ngẫu nhiên của năng lượng Mặt Trời tới hành tinh. Bầu khí quyển càng tiếp xúc nhiều với lõi tên lửa, quỹ đạo của nó sẽ phân rã càng nhanh. 

- Câu hỏi về nơi nó sẽ rơi xuống Trái Đất lại càng phức tạp hơn. Độ nghiêng quỹ đạo của lõi tên lửa — tức góc của nó so với đường xích đạo — là 41,5º, mang nó đến tận phía bắc Chicago (Mỹ), Rome (Ý) và Bắc Kinh và xa về phía nam tới New Zealand và Tasmania. Điều đó đặt rất nhiều công dân hành tinh vào đường rơi của nó. Tốc độ quỹ đạo của nó vượt quá 28.000 km/h (hơn 7.000 mét/giây).

Tất nhiên, tin tốt là hơn 70% bề mặt Trái Đất là nước, làm tăng khả năng tên lửa sẽ lao xuống đại dương một cách vô hại. Nhiều - nhưng không phải tất cả - phần lõi tên lửa cũng sẽ cháy trong quá trình tái nhập. 

Ngay cả khi mảnh vụn không gian đặc biệt này không gây hại cho chúng ta, thì vẫn còn rất nhiều thứ khác ở đâu ra. 

Bộ Tư lệnh Không gian Mỹ báo cáo rằng tại bất kỳ thời điểm nào trong ngày, cơ quan này đang theo dõi khoảng 27.000 vật thể do con người tạo ra trong không gian, phần lớn trong số đó nằm trong quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO, nằm dưới độ cao 2.000 km so với mực nước biển). 

Khả năng mạo hiểm vào không gian có thể là một trong những thành tựu ấn tượng của loài người chúng ta, nhưng như Trường Chinh 5B đang cho thấy, con người có thể phải trả một cái giá nguy hiểm.

Tham khảo: TIME, Reuters, Spaceflightnow

Trang Ly