"Mổ xẻ" những điểm thú vị về sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng người Việt thời kinh tế giãn cách

Các số liệu mới nhất đã chỉ ra, trong giai đoạn giãn cách xã hội, tâm lý người tiêu dùng là yếu tố tác động rất lớn đến giá cả các loại mặt hàng trong nền kinh tế.

Tăng tích trữ lương thực, thực phẩm, nhưng lại giảm ăn... thịt lợn?

Theo Tổng cục thống kê, chỉ số giá hàng ăn và dịch vụ ăn uống trong tháng 7 tăng 0,67% so với tháng trước. Tuy nhiên, mức tăng của các nhóm hàng lại có sự khác biệt.

Chỉ số giá nhóm lương thực tháng 7/2021 tăng 0,36% so với tháng trước, trong đó chỉ số giá gạo tăng 0,22% (khu vực thành thị tăng 0,12%; khu vực nông thôn tăng 0,3%) chủ yếu do các tỉnh miền Trung và miền Nam do dịch Covid-19 diễn biến phức tạp làm nhu cầu tiêu dùng và dự trữ gạo của người dân tăng. 

Tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện Chỉ thị số 15/CT-TTg và Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc giãn cách xã hội, người dân hạn chế tối đa ra ngoài, nhu cầu dự trữ hàng hóa và ăn uống tại nhà nhiều hơn nên nhu cầu thực phẩm thiết yếu, rau tươi, sữa, các thực phẩm chế biến từ sữa, thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm đông lạnh tăng cao, theo đó chỉ số giá nhóm thực phẩm tháng 7/2021 tăng 0,95% so với tháng trước.

Giá thịt gia cầm tăng 1,07% so với tháng trước do giá thức ăn chăn nuôi tăng. Giá trứng các loại tăng 6,34% so với tháng trước do nhu cầu của người dân tăng cao trong bối cảnh nhiều địa phương thực hiện giãn cách xã hội. Giá thủy sản tươi sống tăng 1,19% so với tháng trước do các tàu thuyền khai thác thủy sản trong tháng hoạt động hạn chế. 

Giá rau tươi, khô và chế biến tăng 6,86% so với tháng trước do nhu cầu tiêu dùng tăng trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp khiến việc vận chuyển hàng hóa khó khăn, một số chợ đầu mối tạm ngừng hoạt động, nguồn rau về chợ bán lẻ giảm tại một số địa phương đã đẩy giá rau tăng so với tháng trước. Trong tháng, giá rau bắp cải tăng 17,8% so với tháng trước; cà chua tăng 12,34%; đỗ quả tươi tăng 8,73%; rau dạng củ, quả tăng 11,66%; rau tươi khác tăng 4,65%…

Đáng ngạc nhiên là trong bối cảnh đại dịch, giá thịt lợn lại giảm 1,5% so với tháng trước (làm CPI chung giảm 0,05 điểm phần trăm). Giá thịt lợn giảm do dịch Covid-19 diễn biến phức tạp tại một số địa phương, nhiều nhà hàng, quán ăn, trường học phải đóng cửa làm cho mức tiêu thụ mặt hàng thịt lợn giảm trong khi nguồn cung thịt lợn tăng. Theo đó, giá thịt quay, giò, chả tháng 7 giảm 0,39% so với tháng trước; mỡ động vật giảm 4,26%.

Giá quả tươi và chế biến giảm 0,23% so với tháng trước do nguồn cung tăng khi đang vào mùa thu hoạch, trong khi xuất khẩu trái cây và vận chuyển giữa các địa phương khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19, bên cạnh đó lượng khách du lịch giảm mạnh đã ảnh hưởng tới tiêu thụ trái cây thông qua du lịch. Theo đó, giá chuối tháng 7/2021 giảm 0,43% so với tháng trước; quả có múi giảm 1,3%; táo giảm 0,36%.

Chỉ số giá nhóm ăn uống ngoài gia đình tháng 7/2021 tăng 0,11% so với tháng trước, trong đó uống ngoài gia đình tăng 0,27% do thời tiết nắng nóng nhu cầu đồ uống tăng cao; thêm vào đó do dịch bệnh diễn biến phức tạp, các hàng ăn chủ yếu được phép bán đồ ăn mang đi nên giá đồ ăn nhanh mang đi tăng 0,15%.

Giá điện, gas tăng cao nhưng không hẳn là vì ở nhà nhiều

Nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tháng 7/2021 tăng 0,88% so với tháng trước chủ yếu do các nguyên nhân sau:

– Giá điện sinh hoạt tăng 3,38% so với tháng trước (làm CPI chung tăng 0,11 điểm phần trăm) do thời tiết nắng nóng nên nhu cầu sử dụng cao.

– Giá dầu hỏa tăng 7,23% so với tháng 6/2021 do ảnh hưởng của đợt điều chỉnh giá ngày 26/6/2021, 12/7/2021 và 27/7/2021 làm giá dầu hỏa tăng 340 đồng/lít so với tháng trước.

– Giá gas tăng 7,77% so với tháng trước do từ ngày 01/7/2021, giá gas trong nước điều chỉnh tăng 30.000 đồng/bình 12 kg sau khi giá gas thế giới tăng 92,5 USD/tấn (từ mức 527,5 USD/tấn lên mức 620 USD/tấn).

Ở chiều ngược lại, giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở giảm 0,25% so với tháng trước do giá thép, giá cát, giá xi măng đã tăng cao ở các tháng trước, tháng 7 có dấu hiệu giảm giá khi dịch bệnh diễn biến phức tạp, nhu cầu vật liệu xây dựng và dịch vụ sửa chữa nhà ở giảm.

Dọn dẹp nhiều và mua đồ bếp núc nhiều hơn

Nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tháng 7/2021 tăng 0,06% so với tháng trước, tập trung chủ yếu tại một số địa phương dịch bệnh diễn biến phức tạp, trong đó giá xà phòng và chất tẩy rửa tăng 0,16%; giá lò vi sóng tăng 0,56%; ấm phích nước điện tăng 0,43%; bếp ga tăng 0,12%; quạt điện tăng 0,14%; máy xay sinh tố tăng 0,03%. Ở chiều ngược lại, giá giường, tủ, bàn ghế giảm 0,03% so với tháng trước; thảm, tấm trải sàn giảm 0,03%.

Sức khỏe là trên hết

Chỉ số giá thuốc và dịch vụ y tế tháng 7 tăng nhẹ 0,03% so với tháng trước, chủ yếu do dịch Covid-19 diễn biến nhanh và phức tạp nên nhu cầu mua các loại thuốc tăng cường hệ miễn dịch tăng, trong đó giá nhóm thuốc giảm đau, hạ sốt tăng 0,27%; thuốc chống dị ứng tăng 0,19%; thuốc chống nhiễm, điều trị ký sinh trùng tăng 0,12%; thuốc tác dụng trên đường hô hấp tăng 0,08.

Giá "bay", khách sạn giảm giữa mùa du lịch

Chỉ số giá nhóm giao thông tháng 7/2021 tăng 2,36% so với tháng trước làm CPI chung tăng 0,23 điểm phần trăm, chủ yếu do giá xăng dầu trong nước tăng theo giá nhiên liệu thế giới, cụ thể giá xăng tăng 7,08%, dầu diezen tăng 6,97% do ảnh hưởng của đợt điều chỉnh giá vào ngày 26/6/2021, 12/7/2021 và 27/7/2021. Ở chiều ngược lại, giá vận tải hành khách bằng đường hàng không trong tháng giảm 4,87% so với tháng trước do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên người dân hạn chế đi lại.

Chỉ số giá nhóm văn hóa, giải trí và du lịch tháng 7 cũng giảm 0,1% so với tháng trước, chủ yếu do dịch Covid-19 diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương nên người dân hạn chế đi du lịch làm cho giá dịch vụ du lịch trọn gói tháng 7/2021 giảm 0,05% so với tháng trước; giá khách sạn, nhà khách giảm 0,41%. 

Thái Quỳnh